Kom je de term stragula bodenbelag tegen en vraag je je af wat dat precies is? Stragula is een historisch type vloerbedekking dat werd gemaakt als goedkoper alternatief voor linoleum, samengesteld uit geperste wolvilten pappe met een olieverfpatroon en een beschermende laklaag. Het werd vooral gebruikt in tijden van schaarste, toen de grondstoffen voor linoleum moeilijk verkrijgbaar waren.
Wat is stragula bodenbelag precies?
Stragula bodenbelag is een type vloerbedekking dat ontstond als imitatie van linoleum. De naam is een combinatie van het Latijnse woord „stragula“, wat zoiets als deken of vloerbedekking betekent, en het Duitse woord „Bodenbelag“ (vloerbedekking). Het materiaal werd gemaakt van geperste wolvilten pappe, bedrukt met een olieverfpatroon en afgewerkt met een laklaag. Daarmee leek het op het oog sterk op linoleum, maar het was opgebouwd uit andere en goedkopere materialen.
Linoleum vereist lijnzaadolie en jute als basis. In oorlogstijd en de jaren daarna waren die grondstoffen schaars of te duur. Stragula bood een oplossing: het kon worden gemaakt met materialen die wel beschikbaar waren, zoals wol en karton. Het was daarmee een product van zijn tijd, geboren uit noodzaak.
Wanneer en waar werd stragula gebruikt?
Stragula werd vooral gebruikt in de periode dat linoleum niet of nauwelijks beschikbaar was. Dit speelde zich af in de twintigste eeuw, tijdens en na de wereldoorlogen. In Duitstalige landen, zoals Duitsland en Oostenrijk, was het materiaal redelijk bekend. Er zijn zelfs ansichtkaarten en reclamematerialen bewaard gebleven van fabrikanten die stragula aanboden, wat laat zien dat het een serieus product op de markt was.
Het werd gebruikt in woonruimtes, gangen en andere binnenruimtes waar mensen een betaalbare en praktische vloer wilden. Door het olieverfpatroon en de laklaag leek het decoratief en was het enigszins te reinigen, net zoals linoleum dat was.
Zit er asbest in stragula vloerbedekking?
Bij sommige typen oude vloerbedekking, waaronder bepaalde uitvoeringen van stragula, kunnen asbestvezels verwerkt zijn. Asbestvezels werden vroeger in veel bouwmaterialen gebruikt vanwege hun hittebestendigheid en stevigheid. Wanneer de asbestvezels stevig verbonden zijn met het vloermateriaal en de vloer intact is, gaat er geen directe gevaar van uit. Dat is ook wat bekend is over dit type vloerbedekking: de sterke verbinding van de vezels met het materiaal zorgt ervoor dat er bij normale omstandigheden geen vezels vrijkomen.
Ben je van plan een oude vloer van dit type te verwijderen of te slopen, dan is dat een ander verhaal. Zodra het materiaal beschadigd of verwerkt wordt, kunnen er vezels vrijkomen. In dat geval is het verstandig om een professional in te schakelen die gespecialiseerd is in het veilig verwijderen van asbesthoudende materialen. Doe dit nooit zomaar zelf.
Hoe herken je stragula vloerbedekking in een oude woning?
Stragula ziet er op het eerste gezicht uit als linoleum. Toch zijn er kenmerken waarmee je het kunt herkennen:
- De achterkant voelt aan als geperst karton of vilten stof, niet als de geweven juten rug van echte linoleum.
- Het patroon is gedrukt, niet doorlopend door het materiaal heen zoals bij kwaliteitslinoleum het geval is.
- De laklaag aan de bovenkant kan na jaren gebruik loslaten, verkleuren of barsten.
- Het materiaal is vaak brozer en minder elastisch dan echte linoleum.
- In oude woningen uit de eerste helft van de twintigste eeuw is de kans op stragula groter dan in nieuwere panden.
Twijfel je of je met stragula of een ander oud vloermateriaal te maken hebt, laat het dan onderzoeken door een specialist. Zeker als je vermoedt dat er asbest in verwerkt kan zijn.
Wat doe je met een oude stragula vloer?
Als je een woning hebt met een oude stragula vloer, heb je een paar opties. Wanneer de vloer intact is en er geen vezels vrijkomen, is er geen directe actie nodig. Je kunt er in veel gevallen gewoon een nieuwe vloer overheen leggen, zoals laminaat of een zwevende pvc-vloer. Zorg er dan wel voor dat de ondergrond voldoende vlak en stabiel is.
Wil je de vloer verwijderen, schakel dan altijd een gecertificeerd bedrijf in. Dit geldt zeker voor vloeren waarvan je niet zeker weet of er asbest in verwerkt is. Een professionele verwijdering zorgt ervoor dat eventuele schadelijke stoffen op de juiste manier worden afgevoerd en dat je geen gezondheidsrisico loopt.
Veelgestelde vragen
Is stragula bodenbelag hetzelfde als linoleum?
Stragula bodenbelag is geen echte linoleum, maar een imitatie ervan. Het lijkt er op het oog sterk op, maar is gemaakt van andere materialen: geperst wolvilt en karton met een gedrukt patroon en een laklaag. Echte linoleum is gemaakt van lijnzaadolie en jute, materialen die tijdens de productieperiode van stragula schaars waren.
Is stragula gevaarlijk om in huis te hebben?
Een intacte stragula vloer is bij normaal gebruik niet direct gevaarlijk, ook als er asbestvezels in verwerkt zijn. De vezels zitten stevig gebonden in het materiaal. Gevaar ontstaat pas wanneer de vloer beschadigd, geslepen of gesloopt wordt, omdat er dan vezels vrij kunnen komen. Laat het verwijderen altijd over aan een gecertificeerd bedrijf.
Wanneer werd stragula vloerbedekking gemaakt?
Stragula vloerbedekking werd geproduceerd in de twintigste eeuw, met name in de periode dat linoleum moeilijk verkrijgbaar was door schaarste aan grondstoffen. Dit was vooral het geval tijdens en na de wereldoorlogen. Het werd gebruikt als betaalbaar alternatief voor linoleum in woonruimtes en gangen.
Kan ik zelf een stragula vloer verwijderen?
Het zelf verwijderen van een stragula vloer wordt afgeraden. Omdat in sommige uitvoeringen asbestvezels verwerkt kunnen zijn, is er een risico op het vrijkomen van schadelijke stoffen bij beschadiging van het materiaal. Laat de vloer eerst onderzoeken en schakel bij twijfel een gecertificeerd asbestverwijderingsbedrijf in.